چكيده : حكمت موهبتى الهى است كه از مكمن غيب بر قلوب پاكان اهل معرفت و حكمت نازل مىشود . و شرط اين نزول طهارت دل و جان از اغيار است و ساحت اين نزول ولايت اهل بيت عليهم السلام است به همين دليل حكمت نشان علوى دارد . همه‌ى تشنگان وادى معرفت بر اين فرآيند حكيمانه اتفاق نظر دارند كه ما در اين مقال سخن را از نگاه اسوه‌ى عارفان حضرت آيت الله سيد على قاضى پى گرفته ايم . كليد واژه : حكمت ، ولايت علوى ، قلب ، انزال ، سيد على قاضى ، معرفت مرحوم آيت الله قاضى همانند ساير جرعه نوشان چشمه معرفت و حكمت معتقد است كه حكمت اصالتا آسمانى است و در خزانه ى غيب الهى مكنون است : « و ما من شىء الا عندنا خزائنه » « 1 » و آن را به قدر ظرفيت و قابليات تشنگان حكمت نازل مىكند : « و ما ننزلها الا به قدر معلوم » مساله ديگر اينكه ساحت نزول اين حكمت ولايت اهل بيت عليهم السلام است . كه مستندات فراوانى براى آن وجود دارد و موضوع مهم ديگر اينكه هرچه طهارت دل و پاكى نفس بيشتر باشد نزول حكمت الهى از مكمن غيب نيز بيشتر خواهد بود . پس محور بحثدر اين نوشتار شامل موارد زير است : 1 - حكمت انزالى : مرحوم قاضى مانند ساير حكما معتقد بود كه حكمت انزالى است يعنى از سوى حق تعالى به قلوب مستعد اولياى الهى نازل مىشود . حضرت حاج سيد هاشم حداد ( قدس سره ) در خصوص محيى الدين از ديدگاه على آقا فرمودند : « مرحوم آقا ( آقاى قاضى ) به محيى الدين عربى و كتاب « فتوحات مكيه » وى بسيار توجه داشتند و بارها فرمودند محيى الدين از كاملين است و در فتوحات او شواهد و ادله فراوان است كه او « 2 » شيعه بوده است . زيرا حكمت الهى اساس تفكر شيعه است كه خداعطا مىكند . » « 3 » البته اين سخن برآمده از اين آيه شريفه است : « يوت الحكمه من يشاء و من يوت الحكمه فقد اوتى خيرا كثيرا » « 4 » خداوند حكمت را به هر كه مى خواهد مىدهد و به كسى كه حكمت دهد خير كثير در او باز مىشود .

--> ( 1 ) - انبياء - 15 ( 2 ) - روح مجرد - صص 342 و 3 ( 3 ) - بقره - 263 ( 4 ) - نهج البلاغه - خطبه 89